Giải mã tâm lý Số 4: Hiểu đúng về Tâm bệnh (Phần 1)

Thứ hai - 26/07/2021 05:30
Phần lớn chúng ta không quan tâm hoặc chưa quan tâm đúng mức đến các vấn đề về sức khỏe tinh thần. Những định kiến, cách nhìn sai lầm về các vấn đề tâm lý, tâm bệnh cũng khiến chúng ta e dè và ngại ngần trong việc tìm kiếm sự giúp đỡ.
Giải mã tâm lý Số 4: Hiểu đúng về Tâm bệnh (Phần 1)
Giải mã tâm lý Số 4: Hiểu đúng về Tâm bệnh (Phần 1)

Cùng với những diễn biến phức tạp của dịch bệnh và sự phát triển của cuộc sống hiện đại, con người ngày càng có nhiều nỗi lo. Đó không chỉ là nỗi lo vật chất như “cơm ăn áo mặc”, nhà cửa xe cộ, mà còn là những nỗi lo âu đau khổ về mặt tinh thần không thể gọi thành tên. Và khi mà những khái niệm như “Sang chấn”, “Trầm cảm” bắt đầu được biết đến nhiều hơn, khi mà những hệ lụy nó gây ra thậm chí còn nghiêm trọng hơn một căn bệnh thực thể, thì người ta bắt đầu đặt một mối quan tâm đúng đắn hơn lên sức khỏe tâm thần. Tuy nhiên, từ quan tâm đến tìm ra giải pháp (tham vấn tâm lý), đến chữa lành cho những vết sẹo tinh thần (trị liệu tâm lý) đấy lại là cả một hành trình dài,...

 

Ý Tưởng Việt - 10 Năm Chăm sóc tinh thần Việt
• Thạc sĩ Tâm lý Ngô Minh Duy: Chuyên gia Tham vấn Trị liệu hàng đầu
Ý Tưởng Việt - Bác sĩ tâm lý Online
Chương trình Chăm sóc sức khỏe tinh thần: GIẢI MÃ TÂM LÝ - Kết nối tâm hồn

  

► [OFFICIAL VIDEO] HIỂU ĐÚNG VỀ TÂM BỆNH (PHẦN 1)

► SỨC KHỎE TÂM THẦN VÀ NHỮNG CON SỐ ĐÁNG BÁO ĐỘNG

Theo số liệu thống kê từ Bộ Y tế năm 2017, Việt Nam có khoảng 15% dân số mắc các rối loạn tâm thần phổ biến, 3 triệu người bị rối loạn tâm thần nặng. Chỉ tính riêng 10 bệnh tâm thần thường gặp nhất như: trầm cảm, động kinh, rối loạn hành vi, tâm thần phân liệt... đã có hơn 13 triệu  người mắc. Tuy nhiên, số người bệnh được chữa trị còn rất thấp, cứ 10 người thì chỉ có 2-3 người được điều trị. Con số khiêm tốn này phần nào là do dịch vụ chăm sóc sức khỏe tâm thần nói chung và tham vấn tâm lý nói riêng ở nước ta còn chưa được phổ biến.

► NHỮNG ĐỊNH KIẾN SAI LẦM VỀ CÁC VẤN ĐỀ TÂM LÝ, TÂM BỆNH

Trước đây khi khái niệm sức khỏe tinh thần vẫn chưa phổ biến người ta hay đánh đồng những người có vấn đề tâm lý là bị “điên”, “thần kinh” và khi nghe đến từ “bệnh viện tâm thần” thì ai cũng cảm thấy ngại vì nghĩ rằng ai bị “điên”, bị “khùng” mới phải vào đó. Con người của chúng ta là một tổng thể bao gồm cả phần cơ thể vật chất và phần tinh thần, chúng ta còn có thể gọi là thân và tâm. Thân thì có thân bệnh và tâm thì có tâm bệnh. Ai cũng quan tâm nhiều đến thân bệnh (bệnh của cơ thể) nhưng phần lớn chúng ta lại không quan tâm hoặc chưa quan tâm đúng mức về sức khỏe tinh thần.

Thực ra bệnh tâm thần thực tế chỉ là những bệnh lý về tinh thần, có nhiều loại và tùy mức độ nặng nhẹ khác nhau. Phân bố từ “bình thường” đến các mức độ “không bình thường” và cao nhất là rối loạn/bệnh lý khá rộng. Có 4 tiêu chí để phân định sự khác biệt này: Bị lệch so với chuẩn chung; Gây ra hậu quả đau khổ; Gây nguy hiểm cho bản thân và người khác; Các chức năng sống bị rối loạn.

TÂM BỆNH LÀ GÌ?

Tâm bệnh là những rối loạn về mặt tâm lý, gây ra những thay đổi về mặt suy nghĩ, hành vi, cảm xúc của mỗi người. Những thay đổi này lệch ra khỏi những tiêu chuẩn thông thường và gây ra những đau khổ, ảnh hưởng nhất định lên chính bản thân người mang tâm bệnh,...

► DẤU HIỆU CHO THẤY MỘT NGƯỜI ĐANG MẮC TÂM BỆNH

Chúng ta có thể căn cứ vào một số tiêu chí sau để xác định một người có mắc tâm bệnh hay không

(1) Không phải là bệnh về cơ thể: cần đi khám tổng quát và làm các xét nghiệm cần thiết để loại trừ;
(2) Không phải do lạm dụng chất kích thích/ma túy;
(3) Thời gian tồn tại của những dấu hiệu bất ổn: thông thường là 6 tháng;
(4) Những dấu hiệu bất ổn về tinh thần này gây ra đau khổ đáng kể cho chúng ta và chúng ta mất khả năng kiểm soát;
(5) Có thể gây tổn hại/nguy hiểm cho bản thân và người khác;
(6) Ảnh hướng đến chức năng sống, nghề nghiệp, tương tác xã hội.

► NGUYÊN NHÂN KHIẾN MỘT NGƯỜI MẮC PHẢI TÂM BỆNH

Tâm bệnh không đột nhiên xuất hiện, nó tích tụ sau một quá trình dài ta không nhìn thẳng vào bản thân, thành thật và chấp nhận những suy nghĩ, cảm xúc của chính mính, ta đè nén và phản ứng khác với những gì ta nghi, ta cảm,…Từ đó dẫn đến tâm lý bị ức chế, bất ổn, mất cân bằng và dẫn đến tâm bệnh. Dưới nhiều góc nhìn khác nhau, có nhiều cách tiếp cận mà có cách lý giải khác nhau về nguồn gốc sinh ra tâm bệnh.

• Theo di truyền học: Những người được sinh ra trong gia đình có người thân mắc tâm bệnh thì có nguy cơ mắc bệnh cao hơn.
• Theo Tâm lý học thần kinh: Do sự thay đổi/xáo trộn của các chất dẫn truyền thần kinh nên tâm bệnh phát sinh.
• Theo lý giải của Phân tâm học: Do những tổn thương, những trải nghiệm trong thời thơ ấu; sự chi phối của yếu tố vô thức, xung đột trong nội tại và ảnh hưởng của xung năng của tính dục.
• Theo Thuyết gắn bó: Do mối quan hệ gắn bó với người nuôi dưỡng trong những năm đầu đời hình thành nên các kiểu gắn bó khác nhau và điều đó chi phối đến cuộc sống ở hiện tại.
• Thuyết nhận thức & hành vi: Do nhận thức sai lầm và những hành vi kém thích nghi đã dẫn đến những bất ổn về tâm lý.
• Thuyết gia đình hệ thống: Do cá nhân được sinh ra trong những gia đình bất ổn nên mang trong mình những khiếm khuyết từ gia đình gốc là nguyên nhân gây nên sự bất ổn hiện tại.
• Thuyết thân chủ trọng tâm: Do con người không được tôn trọng, chấp nhận, quan tâm, yêu thương vô điều kiện,…

Hi vọng rằng với Giải mã tâm lý Số 4 - Hiểu đúng về tâm bệnh (Phần 1), mọi người sẽ có một cái nhìn cởi mở hơn về tâm bệnh. Và dù bạn là ai, là người thân của những người đang gặp trở ngại tâm lý, là người đang có một cuộc chiến bên trong chính mình thì hãy luôn nhớ rằng bạn không một mình và chúng tôi ở đây vì bạn. Đón xem số tới để cùng chúng tôi tìm hiểu về Rối loạn lo âu, một rối loạn tâm lý rất thường gặp trong mùa dịch nhưng không phải ai cũng nhận ra.

Nếu bạn có bất kì thắc mắc gì về các vấn đề sức khỏe tinh thần, hãy gửi câu hỏi vào hộp thư của chúng tôi để các chuyên gia lắng nghe, tư vấn cho bạn. Và nếu bạn thấy chương trình hữu ích, đừng ngần ngại chia sẻ vì biết đâu nó cũng có ích cho những người đang gặp vấn đề tương tự. Đồng hành cùng chúng tôi để cùng chăm sóc sức khỏe tinh thần của chính mình nhé.
 

Ý Tưởng Việt - 10 Năm Chăm sóc tinh thần Việt
• Thạc sĩ Tâm lý Ngô Minh Duy: Chuyên gia Tham vấn Trị liệu hàng đầu
Ý Tưởng Việt - Bác sĩ tâm lý Online
Trung tâm tư vấn tâm lý Ý Tưởng Việt | Dịch vụ Tư vấn tâm lý
Trung tâm tư vấn tâm lý Ý Tưởng Việt | Tư vấn tâm lý Online

Dịch vụ tư vấn tâm lý ngoài giờ
Dịch vụ tư vấn tâm lý online
Dịch vụ tư vấn tâm lý gián tiếp
Dịch vụ tư vấn tâm lý trực tiếp


Chương trình Chăm sóc sức khỏe tinh thần: GIẢI MÃ TÂM LÝ - Kết nối tâm hồn
• Giải mã tâm lý Số 1: Rối loạn lo âu và những điều cần biết
• Giải mã tâm lý Số 2: Vượt qua Rối loạn lo âu (Phần 1)
• Giải mã tâm lý Số 3: Vượt qua Rối loạn lo âu (Phần 2)

• Giải mã tâm lý Số 4: Hiểu đúng về Tâm bệnh (Phần 1)

• Giải mã tâm lý số 5: Hiểu đúng về Tâm bệnh (Phần 2)

• Tiêu chuẩn chẩn đoán Rối loạn phân liệt cảm xúc theo DSM-5
• Tiêu chuẩn chẩn đoán Rối loạn lo âu xã hội ám ảnh sợ xã hội theo DSM-5
• Tiêu chuẩn chẩn đoán Rối loạn làm thương tổn da theo DSM-5
• Tiêu chuẩn chẩn đoán Rối loạn dạng phân liệt theo DSM-5
• Tiêu chuẩn chẩn đoán Rối loạn ám ảnh cưỡng chế theo DSM-5
• Tiêu chuẩn chẩn đoán Rối loạn sợ biến dạng cơ thể theo DSM-5
• Tiêu chuẩn chẩn đoán Rối loạn lưỡng cực II theo DSM-5
• Tiêu chuẩn chẩn đoán Rối loạn hoang tưởng theo DSM-5
• Tiêu chuẩn chẩn đoán Rối loạn ám ảnh sợ khoảng trống theo DSM-5
• Tiêu chuẩn chẩn đoán Rối loạn tích trữ theo DSM-5
• Tiêu chuẩn chẩn đoán Rối loạn nhổ tóc theo DSM-5

Tác giả bài viết: Ý Tưởng Việt

Tổng số điểm của bài viết là: 15 trong 3 đánh giá

Xếp hạng: 5 - 3 phiếu bầu
Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

Mã bảo mật   
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây